ਨਾਨਕੁ ਦੁਨੀਆ ਕੈਸੀ ਹੋਈ”—ਮਾਇਆ, ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਦੌੜ ’ਚ ਮਨੁੱਖ ਭੁੱਲਿਆ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਮੂਲ: ਭਾਈ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾੜਕਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ -ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਭਾਈ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾੜਕਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਬਚਨ “ਨਾਨਕੁ ਦੁਨੀਆ ਕੈਸੀ ਹੋਈ” ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਰੱਕੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਇਆ, ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਮੂਲ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ ਚਮਕਦਾ ਸਮਾਜ ਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹਉਮੈ, ਲੋਭ, ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਤਰੱਕੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਭਾਈ ਕੋਹਾੜਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੀ ਸਵਾਰਥ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਦੱਬ ਰਹੀ ਹੈ। ਧਨ, ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਿਖਾਵਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਦਰ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤਾਂ ਵਧਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਦੌੜ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵੀ ਵਧਾਈ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਿਖਾਵੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ, ਦਿਖਾਵੇ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹੀ ਸੰਵਾਦ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਬਣਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਕੋਹਾੜਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਗਿਣਦਾ ਰਹੇ ਪਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੀ ਹਉਮੈ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣੇ ਤਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦਿਆਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਪੰਕਤੀ “ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਚਾਲਸੀ, ਕਿਸ ਕਉ ਮੀਤੁ ਕਰੇਉ” ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਧਨ, ਅਹੁਦਾ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਦਿਖਾਵਾ ਸਭ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਕਮਾਈ ਹੀ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਸਰਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਨਾਨਕੁ ਦੁਨੀਆ ਕੈਸੀ ਹੋਈ” ਅੱਜ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਕਾਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖੀ ਗੁਣ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਪਵੇਗਾ—ਕੀ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੈ?