ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਲੋਕ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ। ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁਕਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ, 1947 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਵਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਊਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਜਨੂੰਨ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਬਾਈਕੁਲਾ ਦੇ ਸੇਂਟ ਐਗਨੇਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਸਿਗਨੇਚਰ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਲੈਪਰ ਅਤੇ ਤਿਕੋਣ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਰਸਮੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਬੰਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।
ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਊਸ਼ਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੇਡੀਓ ਘੋਸ਼ਣਾਕਾਰ ਅਮੀਨ ਸਯਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ। ਅਮੀਨ ਸਯਾਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਸੀਲੋਨ ਦੇ "ਓਵਲਟਾਈਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਆਵਰ" 'ਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ "ਮੌਕਿੰਗਬਰਡ ਹਿੱਲ" ਗਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ।
ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 1969 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਨਾਇਨ ਜੇਮਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਕਲੱਬ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਨੇ ਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਗਿਗ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਫਿਰ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ, ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਾਨੀ ਚੱਕੋ ਉਥੁਪ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਜਾਦੂ ਫੈਲਾਇਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।
ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ। 1970 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ "ਬੰਬੇ ਟਾਕੀ" ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1971 ਦੀ ਫਿਲਮ "ਹਰੇ ਰਾਮਾ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਲਈ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਡੀ. ਬਰਮਨ ਅਤੇ ਬੱਪੀ ਲਹਿਰੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪੌਪ, ਜੈਜ਼, ਰੌਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਸਮੇਤ ਵਿਭਿੰਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। "ਰੰਭਾ ਹੋ ਹੋ ਹੋ, " "ਮਹਿਬੂਬਾ ਮਹਿਬੂਬਾ, " ਅਤੇ "ਡਾਰਲਿੰਗ" ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਊਸ਼ਾ ਉਥੁਪ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਵਾਹਿਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ।
ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਸਾੜੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੰਦੀਆਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।