ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਤੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਦਨ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਸੈਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਸਦਨ ਕੋਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਸਪੀਕਰ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਤਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐਨਡੀਏ ਨੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ 75 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ, ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਇਸ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਦਨ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਸਦਨ ਦਾ ਸਪੀਕਰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦਨ ਕੋਈ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਦਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗਾ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਫਸੋਸਜਨਕ ਘਟਨਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਐਨਡੀਏ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਕਦੇ ਵੀ ਸਪੀਕਰ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏ। ਅਸੀਂ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪੀਕਰ ਸਾਡੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਇੱਥੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਜਨਤਾ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨ ਪਿਛਲੀਆਂ ਮਤੇ ਉਦੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੇ। ਤਿੰਨੋਂ ਵਾਰ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ ਕਿ ਸਪੀਕਰ ਜਦੋਂ ਸਪੀਕਰ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਤੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਇਕਲੌਤੇ ਸਪੀਕਰ ਹਨ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਯਮ 375 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਗੰਭੀਰ ਅਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਨ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿਓਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਮੁੱਦੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਤੁਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਰਹੋਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਯਮ 375 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਸੀਟ ਖਾਲੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਤੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਸਨ। "ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਦਨ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ, ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੱਜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਓ। ਕਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਲਾਈਂਗ ਚੁੰਮਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਅੱਖ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਲੋਕ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।